صرافی ارز دیجیتال غیر متمرکز یکی از انواع متفاوت صرافی ارزهای دیجیتال است که بر مبنای فناوری بلاک چین عمل میکند. در این نوع صرافیها، اموال و اطلاعات کاربران به صورت غیر متمرکز و بدون نیاز به یک مرکز کنترلی مدیریت میشوند. به این ترتیب، در این صرافی ارز دیجیتال کاربران میتوانند بدون نیاز به واسطهگری مستقیماً با یکدیگر معامله کنند. صرافیهای غیر متمرکز با مزایا و معایب خاص خود، یک تجربه کاربری منحصر به فرد در دنیای ارزهای دیجیتال ارائه میدهند.
ویژگی های صرافی آنلاین ارز دیجیتال غیر متمرکز
صرافی ارز دیجیتال غیر متمرکز، به عنوان پلتفرم هایی برای خرید و فروش رمز ارز به صورت مستقیم با استفاده از تکنولوژی همتا به همتا عمل میکنند. در این نوع صرافیها، خریداران و فروشندگان میتوانند به صورت مستقیم و بدون واسطهگری با یکدیگر تعامل برقرار کنند.
از طریق قراردادهای هوشمند، ارتباط بین خریدار و فروشنده برقرار میشود و هیچ شخص ثالثی در این فرآیند دخالت ندارد. هدف اصلی ایجاد صرافی های غیر متمرکز، حذف نیاز به نهادهای نظارتی برای تراکنش ها بوده است. این صرافی ها از کاربران اطلاعات شخصی کمتری میخواهد، که باعث حفظ حریم خصوصی بیشتری برای کاربران میشود.
هرچند صرافی ارز دیجیتال ممکن است متمرکز یا غیر متمرکز باشد، اما صرافیهای غیر متمرکز از لحاظ فنی روی بلاک چینهای معروف مثل اتریوم ساخته میشوند و تعامل مستقیمی با بلاک چین دارند.
مهمترین ویژگی صرافی ارز دیجیتال غیر متمرکز، استفاده از قراردادهای هوشمند برای کنترل معاملات است. این قراردادها نقش کلیدی در انجام معاملات دارند و کاربران هزینه ها و کارمزدها را برای انجام خواسته های خود به صرافی پرداخت میکنند. بدین ترتیب، تریدرها تنها با قراردادهای هوشمند ارتباط برقرار میکنند و نیازی به واسطه ها یا شخص ثالثی ندارند.
انواع صرافی ارز دیجیتال غیر متمرکز
انواع صرافی ارز دیجیتال غیرمتمرکز به سه دستهی مختلف تقسیم میشوند، هرکدام دارای روش های خاص و منحصر به فرد خود هستند و اما همگی از قراردادهای هوشمند استفاده میکنند.
بازار ساز خودکار (AMM):
- سیستم بازارساز خودکار (AMM) بهعنوان یک راه حل برای مسئله نقدینگی ایجاد شدهاند.
- از قراردادهای هلد کردن (Holding) توکن برای انجام معاملات استفاده میکنند.
- به اوراکلها وابستهاند تا اطلاعات قیمت ها را دریافت کنند.
- استخرهای نقدینگی را برای تامین معاملات استفاده میکنند.
- اسلیپیج و نیاز به نقدینگی کافی میتواند چالشهایی را ایجاد کند.
صرافی های غیرمتمرکز با دفتر سفارشات (Order Book):
- دفتر سفارشات تمام سفارشات خرید و فروش یک جفت دارایی را جمعآوری میکند.
- میتوانند روی زنجیره یا خارج از زنجیره عمل کنند.
- اجازه میدهند که کاربران برای گذاشتن سفارش از پلتفرم وام بگیرند (لوریج).
- هزینهها و ریسکها ممکن است در مورد تامین نقدینگی ایجاد شوند.
تجمیعکننده ها:
- تجمیعکنندهها معمولاً نقدینگی چندین صرافی را تجمیع میکنند.
- بهعنوان راهحلی برای به حداقل رساندن اسلیپیج و ارائه بهترین قیمت به تریدرها عمل میکنند.
- دارای دو هدف اصلی انعطافپذیری هستند: مراقبت از کاربران در برابر تاثیرات ناشی از قیمتگذاری و کاهش احتمال تراکنشهای ناموفق.
مزایا و معایب صرافی ارز دیجیتال غیر متمرکز برای سرمایه گذاران!
همراه با همه مزایا و نقاط قوتی که صرافی ارز دیجیتال غیرمتمرکز دارد، برخی از ویژگیها بسیار مهمتر و ارزشمندتر از دیگران هستند. دلایل بسیاری وجود دارد که طرفداران و دنبالکنندگان ارزهای دیجیتال به تبادلهای غیرمتمرکز تمایل دارند. از میان این مزایا میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
احراز هویت یا تأیید هویت (KYC/AML) مورد نیاز نیست:
تبادلهای صرای ارز دیجیتال غیرمتمرکز (DEXها) میتوانند بهخوبی سرمایه، حریم خصوصی و دادههای شخصی کاربران را حفظ کنند. کاربران تبادلهای غیرمتمرکز میتوانند بهسادگی و بدون نیاز به ایجاد حساب، احراز هویت یا ارائه اطلاعات شخصی به DEX دسترسی پیدا کنند.
کاهش ریسک مرتبط با مقابله:
صرافیهای غیرمتمرکز میتوانند خطرات مرتبط با دزدیده شدن و از دست دادن دارایی ناشی از هک را کاهش دهند. همچنین DEXها میتوانند از دستکاری قیمت یا حجم معاملات جعلی جلوگیری کنند و به از حریم خصوصی کاربران حفاظت میکنند.
قابلیت معامله با همه توکنها:
با استفاده از DEXها، کاربران میتوانند ارزهای رمزنگاری شده جدید را که قبلاً در تبادلهای مرکزی بهدست آوردن آنها دشوار بود، را بهراحتی بر روی یک DEX یا یک DApp (برنامه غیرمتمرکز) با یکدیگر معامله کنند.
بهطور معمول، تبادلهای مرکزی تنها از یک سری پروژه و بیشتر آنها تنها از معروفترین رمزارزها پشتیبانی میکنند، که این موضوع تجارت توکنهای کوچکتر را دشوارتر میکند، بهخصوص برای کاربران کشورهای دیگر که به تبادلهای مرکزی دسترسی محدودتری دارند.
علاوه بر مزایا و نقاط قوت، صرافی ارز دیجیتال غیرمتمرکز برخی معایب و نقاط ضعف نیز دارد که باید به آنها توجه شود. این معایب عبارتاند از:
عدم قابلیت بازیابی:
برخلاف صرافیهای مرکزی که توسط شرکتهای خصوصی با کارمندان اداره میشوند، DEXها اساساً توانایی بازیابی وجوه گمشده، دزدیدهشده یا جابجا شده را ندارند. به دلیل فقدان فرآیند احراز هویت (KYC) یا توانایی لغو تراکنش در صورت به خطر افتادن حساب یا از دست دادن کلید خصوصی، کاربران نمیتوانند دادهها را بازیابی کنند یا داراییهای خود را برگردانند. همچنین، هیچ تیم پشتیبانی یا خط تلفن کمکی برای اطلاعرسانی از کمبود وجوه یا کلید خصوصی گمشده وجود ندارد. تراکنشها در قراردادهای هوشمند در بلاک چین بدون هیچ ناظری پردازش و ذخیرهسازی میشوند.
نقدینگی پایین:
صرافیهای غیرمتمرکز معمولاً نقدینگی کمتری نسبت به پلتفرمهای مرکزی دارند؛ زیرا جدید هستند و نقدینگی پایینی دارند، برای حل این مشکل باید کاربران بیشتری را برای تولید نقدینگی بیشتر جذب کنند.
سرعت محدود:
بررسی و اعتبارسنجی تراکنشها در شبکه بلاک چین به زمان نیاز دارد و سرعت پردازش به استخراجکنندگان شبکه بستگی دارد.
کارکرد معاملاتی محدود:
صرافی ارز دیجیتال غیر متمرکز تمایل دارد بر اجرای سفارشات خرید و فروش ساده تمرکز کنند. کاربران ممکن است متوجه شوند که عملکردهای معاملاتی پیشرفته مانند توقف ضرر، معاملات حاشیهای و… در اکثر DEXها در دسترس نیستند.
مسائل مقیاس پذیری:
صرافیهای غیرمتمرکز نیز مانند سایر شبکه های بلاک چین (مانند اتریوم) با مشکلات تراکم شبکه و مسائل مقیاسپذیری روبرو هستند. اگرچه ارتقاءها و راهحلهای مقیاسپذیری در حال توسعه هستند، صرافی های غیرمتمرکز همچنان ممکن است با محدودیتهای تراکنشهای لایه اول شبکه مواجه شوند.
